Archeologie en gemeenten

Gereconstrueerde boerderij in Amersfoort-Schothorst

Acheologiebeleid is maatwerk: elke gemeente bepaalt zelf hoe ze dit beleid wil vormgeven.

Om archeologie een plek te kunnen geven in ruimtelijke ordeningsprocessen, is het noodzakelijk om gemeentelijke ambities ten aanzien van archeologie scherp te krijgen en keuzes te maken. Om dat te kunnen doen, is kennis van het plaatselijke bodemarchief noodzakelijk. Dit dossier laat zien hoe ambities en doelen kunnen worden vastgelegd en legt uit waar een gemeente als opdrachtgever van archeologisch onderzoek op moet letten. Ook wordt ingegaan op meer praktische zaken die horen bij de uitvoering van gemeentelijk beleid, zoals archeologie in de gemeentelijke organisatie, voorbeelden van publiekscommunicatie, de kracht van vrijwilligers, financieringsmogelijkheden en bijscholing.

In dit dossier:

De gemeente als opdrachtgever van onderzoek

Gemeenten hebben een archeologische zorgplicht en zijn vaak opdrachtgever van archeologisch onderzoek.

Archeologisch onderzoek op het Domplein, Utrecht

Waardenkaarten en lokale onderzoeksagenda's

De archeologische waarden- en beleidskaart en een lokale onderzoeksagenda zijn goede hulpmiddelen om tot beleidskeuzes te komen.

Uitsnede van de cultuurhistorische waardenkaart Sittard

Waterbodemarcheologie in beleid en ruimtelijke ordening

Het beleid in Nederland op het gebied van waterbodemarcheologie is gelijk aan dat voor landarcheologie. Toch zijn er een aantal aandachtspunten die vooral te maken hebben met de onbekendheid met dit type archeologie.

Archeologische resten uit de waterbodem liggen verspreid op het land

Archeologie in het bestemmingsplan

In het bestemmingsplan worden de functie en de bouwmogelijkheden van de grond aangewezen. Archeologie is hierbij een van de afwegingen.

Fragment van het bestemmingsplan Molenzicht Valburg

Bijscholing en kennisdeling

Om ook als niet-archeoloog meer thuis te raken in de archeologie biedt bijscholing uitkomst.

Klaslokaal

De kracht van vrijwilligers

Veel gemeenten kunnen niet meer zonder de inzet van vrijwilligers. Vaak beschikken vrijwilligers over grote lokale kennis waar de gemeente haar voordeel mee kan doen.

Jonge archeoloog bij een opgraving

Archeologie in de gemeentelijke organisatie

Voor elke gemeente geldt: zorg voor voldoende professionele adviseurs (intern of extern) en voor een goede communicatie tussen de verschillende afdelingen.

Gemeentelijke organisatie

Preventie en handhaving

Preventie en handhaving helpen tegen aantastingen van archeologie zoals schatgraverij en het zonder vergunning egaliseren van terreinen of aanleggen van bouwputten.

Graffitischade op een hunebed in Exloo