Erfgoedwet

Vanaf 1 juli 2016 bundelt de Erfgoedwet bestaande wet- en regelgeving voor het behoud en beheer van het cultureel erfgoed in Nederland.

Samen met de toekomstige Omgevingswet maakt de Erfgoedwet een integrale bescherming van ons cultureel erfgoed mogelijk. Hieronder is samengevat welke consequenties de Erfgoedwet voor archeologie heeft en welke zaken er gaan veranderen. Meer informatie is te lezen in de brochures Professionele archeologie en de Erfgoedwet en Vrijwilligers in de archeologie en de Erfgoedwet.

Archeologie in de Erfgoedwet

Certificering in plaats van opgravingsvergunning

De belangrijkste verandering voor archeologen is de vervanging van de opgravingsvergunning door een wettelijk geregelde certificering. Dit moet garanderen dat opgravingen volgens professionele kwaliteitsnormen worden uitgevoerd. Om partijen die een opgravingsvergunning hebben de gelegenheid te geven om een certificaat te verkrijgen is van 1 juli 2016 tot 1 juli 2017 een overgangsjaar. Lees meer over certificering.

Betere bescherming maritiem erfgoed

In de afgelopen jaren is gebleken dat de bescherming van ons archeologisch erfgoed onder water onvoldoende is. Vaak ligt dat namelijk op, in plaats van in de bodem. In de Erfgoedwet staat expliciet dat ook het verplaatsen of verwijderen van cultureel erfgoed onder water een opgraving is en dat daarvoor dus een certificaat verplicht is.

Amateurarcheologen en detectoramateurs

Amateurarcheologen in verenigingsverband worden in de nieuwe wet in bepaalde gevallen vrijgesteld van certificering. Lees meer in de brochure Vrijwilligers in de archeologie en de Erfgoedwet en De kracht van vrijwilligers.

De verdeling tussen de Erfgoedwet en de Omgevingswet

De vuistregel voor de verdeling tussen de Erfgoedwet en de toekomstige Omgevingswet is:

  • Het certificeringsstelsel en de aanwijzing van archeologische rijksmonumenten in de Erfgoedwet.
  • De omgang met archeologie in de fysieke leefomgeving in de Omgevingswet.

Overgangsrecht

Sommige onderdelen van de Monumentenwet 1988 gaan in 2021 over naar de Omgevingswet. Tot de inwerkingtreding van de Omgevingswet blijven deze onderdelen van kracht binnen het overgangsrecht van de Erfgoedwet. Voor archeologie gaat het onder meer om:

  • het meewegen van het archeologische belang bij het opstellen van bestemmingsplannen;
  • de mogelijkheid om voorschriften te verbinden aan de omgevingsvergunning ter bescherming van archeologie;
  • de mogelijkheid van de Minister van OCW om bij (dreigende) schade aan archeologische monumenten na een toevalsvondst voorschriften te stellen aan de uitvoering de werkzaamheden of die stil te leggen;
  • de mogelijkheid van het bevoegd gezag of de Minister van OCW om toegang tot een terrein af te dwingen om archeologisch onderzoek te kunnen doen.