Tienduizenden archeologische rapporten nu digitaal

24 september 2018

Onderzoekers, archeologen en beleidsmakers hebben nu voor het eerst toegang tot nagenoeg alle archeologische rapporten uit het archeologische werkveld in Nederland. De vele tienzuidenden rapporten dateren voornamelijk uit deze eeuw. De oudste komt uit 1783. De rapporten zijn te raadplegen via NARCIS, het online portaal voor wetenschappelijke publicaties.

Het archeologische werkveld gebruikt de onderzoeksrapporten van eerdere opgravingen en vondsten om veld- of bureauonderzoek te doen. Het is voor het eerst dat er nu een compleet en volledig overzicht van deze rapporten is gemaakt. Eerder waren ze verspreid over onder andere EASY, Archis, bibliotheken, NARCIS en andere repositories. Ook waren meerdere rapporten nog helemaal niet digitaal te vinden. De Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed en DANS hebben de afgelopen tijd intensief samengewerkt aan de ontsluiting van alle rapporten.

Bureauonderzoek efficiënter door overzicht

De RCE heeft vanuit de Erfgoedwet de plicht alle archeologische onderzoeksrapporten te tonen. In de afgelopen jaren is de toestroom van rapporten gestaag gegroeid. Het archeologische werkveld kon deze rapporten terugvinden via Archis of DANS EASY en via allerhande andere toegangen. Dat leverde vaak een ingewikkelde zoektocht op. Dit was vooral heel lastig voor de uitvoering van archeologisch bureauonderzoek. Dit bureauonderzoek dient uitsluitsel te geven over de vraag of er al eerder vondsten zijn gedaan, of er al eens eerder archeologisch onderzoek is uitgevoerd en wat daarvan de bevindingen waren. Een goed en volledig bureauonderzoek kan een opdrachtgever veel geld besparen. Weten wat er van een bepaald terrein al bekend is, kan behoud en onderzoek vergemakkelijken. Daarom heeft de RCE ervoor gekozen samen met DANS een toegang tot nagenoeg alle rapporten op te zetten. Hiervoor is NARCIS gekozen, dat binnen Nederland geldt als het portaal voor wetenschappelijke publicaties.

Wat is er te vinden?

De archeologische rapporten in NARCIS zijn afkomstig uit alle hoeken van het land en zijn geproduceerd door tientallen opgravingsbedrijven, universiteiten en gemeenten. Van veel onderzoeken is een geolocatie beschikbaar. Door in NARCIS verschillende filters te gebruiken kan ook op verschillende termen gezocht worden, zoals tijdsperiode en vindplaatstype. In de komende tijd wil de RCE de metadata van de rapporten nog verder verbeteren. Tevens wordt nog gewerkt aan het opvullen van enkele hiaten in de ‘voorraad’.

De rapporten zijn grotendeels als open access publicaties beschikbaar, waardoor ze voor iedereen vrij toegankelijk zijn. Een aantal is nog opgenomen achter een restricted access, maar de metadata is wel beschikbaar.

Inhoud van NARCIS

NARCIS geeft toegang tot ruim 1,8 miljoen wetenschappelijke publicaties, waarvan meer dan 640.000 publicaties open access toegankelijk zijn. De publicaties zijn afkomstig uit 36 repositories van universiteiten, KNAW, NWO en allerlei onderzoeksinstituten in Nederland, waaronder dus de repository van de Rijksdienst voor het Cultureel Erfgoed. Daarnaast zijn 271.000 datasets afkomstig uit twaalf data-archieven toegankelijk via NARCIS. Bovendien geeft NARCIS een overzicht van onderzoeksprojecten, onderzoekers (alle hoogleraren en UHDs) en onderzoeksorganisaties in Nederland.

Wilt u meer informatie?

Heeft u vragen over de open access publicaties en open data in NARCIS of wilt u ook dat uw repository met publicaties (of datasets) wordt geharvest, dan kunt u terecht bij Elly Dijk, senior-beleidsmedewerker bij DANS.