Wetten en regels

station Blaak Rotterdam

In de Erfgoedwet is geregeld hoe gebouwde en archeologische monumenten aangewezen kunnen worden als wettelijk beschermd monument. Een stelsel van diverse vergunningen en subsidieregelingen draagt bij aan de bescherming van deze monumenten.

De Erfgoedwet bevat daarnaast regels voor omgang met archeologie in het algemeen. Zo is het verplicht om bij de vaststelling van een bestemmingsplan rekening te houden met archeologische waarden. Andere wetten waar archeologie een rol in speelt zijn de Wet Ruimtelijke Ordening, de Waterwet en de Ontgrondingenwet.

Subsidie

Een van de middelen om archeologische rijksmonumenten te beschermen is de instandhoudingssubsidie. De subsidie is voor eigenaren die planmatig onderhoud willen plegen, of daarvoor eenmalig maatregelen willen treffen.

Vergunningen

Voor het verstoren van een archeologisch rijksmonument is altijd een monumentenvergunning en soms ook een omgevingsvergunning nodig. Het zonder meer opgraven van archeologische resten is niet toegestaan. Daarvoor is een opgravingsvergunning of certificaat vereist.

In dit dossier:

Erfgoedwet

Vanaf 1 juli 2016 bundelt de Erfgoedwet bestaande wet- en regelgeving voor het behoud en beheer van het cultureel erfgoed in Nederland.

Bord van een archeologisch monument

Certificering

Op grond van de Erfgoedwet moet een bedrijf of organisatie zijn gecertificeerd om archeologische resten op te graven. Onder opgravingen wordt ook booronderzoek verstaan.

Steilkantonderzoek Oosterbeintum

Instandhoudingssubsidie

Om te zorgen dat rijksmonumenten op langere termijn behouden blijven, heeft de overheid een subsidieregeling in het leven geroepen voor instandhouding: de instandhoudingssubsidie.

Zodenhuis in Firdgum

Monumentenvergunning

Voor het verstoren van een archeologisch rijksmonument is altijd een monumentenvergunning nodig. De monumentenvergunning is onderdeel van het overgangsrecht van de Erfgoedwet.

Archeologisch monument

Aanwijzing certificerende instellingen

Op 1 juli 2016 is de Erfgoedwet in werking getreden en daarmee ook het certificeringsstelsel voor archeologische opgravingsbedrijven.

Opgraving Borgharen Limburg

Wet ruimtelijke ordening

In deze wet zijn de spelregels voor ruimtelijke ordening vastgelegd voor het Rijk, provincies en gemeenten.

Hoge snelheidslijn, de Kraal, Zoetermeer

Water en wetgeving

De Waterwet regelt het beheer van oppervlaktewater en grondwater en verbetert de samenhang tussen waterbeleid en ruimtelijke ordening.

Gemaal bij Gouda

Ontgrondingenwet

De Ontgrondingenwet regelt de winning van oppervlaktedelfstoffen, zoals zand, grind, klei, schelpen en andere materialen uit de Nederlandse bodem.

Waddenzee