Waarderen

Bij waardering wordt een archeologische vindplaats beoordeeld op de fysieke kwaliteit, de inhoudelijke kwaliteit en de belevingswaarde.

In de veldfase van het waarderende onderzoek worden aanvullende gegevens verzameld. Hierbij wordt de omvang van de vindplaats(en) exact bepaald, maar ook de conservering en gaafheid, de ouderdom en de aard van de site of complextype (zoals een boerderij, gehucht, adellijk huis, heiligdom, grafveld of schip).

Archeologische waarden beoordelen

Nadat de veldgegevens zijn verzameld worden de archeologische resten beoordeeld op hun waarden. De eerste stap in de waardering van erfgoed is de site te beoordelen op haar belevingswaarde. Kan de vindplaats op basis van schoonheid of herinneringswaarde behoudenswaardig genoemd worden? De zichtbaarheid van de vindplaats speelt hierbij een belangrijke rol. Wanneer de archeologische overblijfselen zichtbaar zijn in het landschap – denk hierbij bijvoorbeeld aan grafheuvels, terpen en vliedbergen – verhoogt dat de belevingswaarde.

Vervolgens worden de archeologische resten op hun fysieke kwaliteit beoordeeld. Hier gaat het om de conditie van de grondsporen en de conservering van de vondsten zoals bot, aardwerk, hout en (vuur)steen.

Wanneer een vindplaats laag scoort op belevingswaarde en fysieke kwaliteit, wordt naar de inhoudelijke criteria gekeken om vast te stellen of een site toch behoudenswaardig is. Als er al veel vergelijkbare sites bekend zijn, vermindert dat de inhoudelijke waarde. Als een vindplaats goed scoort op de inhoudelijke criteria, wordt deze alsnog behoudenswaardig geacht.

Criteria van de KNA

Het waarderen van vindplaatsen gebeurt door middel van een puntentelling. Aan de criteria belevingswaarde, fysieke en inhoudelijke kwaliteit worden één tot drie punten toegekend. De totaalscore bepaalt de waarde van een vindplaats. In deze publicatie van de KNA staat beschreven hoe dit in zijn werk gaat.

Wat levert het op

Selectieadvies

Uit de waardering van een gebied komt een selectieadvies voort. Aan de hand van dit advies kan het bevoegd gezag een besluit nemen over wat er met het plangebied moet gebeuren.

Archeologische Monumentenkaart

Besluit men tot behoud in situ, dan kan een vindplaats gekwalificeerd worden in een van de vier waarderingscategorieën die worden gebruikt voor de Archeologische Monumentenkaart (AMK):

  • zeer hoge archeologische waarde;
  • hoge archeologische waarde;
  • archeologische waarde;
  • archeologische betekenis.